नेपालजस्तो देशमा मोटरसाइकल नेपाली जनताको दैनिक जीवनसँग जोडिएको महत्वपूर्ण यातायातको साधन बनेको छ। विशेषगरी मध्यमवर्गीय, निम्न आय भएका परिवार, विद्यार्थी, कर्मचारी तथा रोजगारीका लागि गाउँबाट शहर आएका मानिसहरूका लागि मोटरसाइकल सहज, सस्तो र समय बचत गर्ने माध्यम हो। सार्वजनिक यातायातको सीमितता र शहरमा बढ्दो व्यस्तताका बीच मोटरसाइकलले धेरै नेपालीको दैनिकीलाई सरल बनाइरहेको छ।
मानवीय जीवन सङ्ग प्रत्यक्ष जोडिएको साधनमाथि अत्यधिक कर, शुल्क र अनावश्यक प्रतिबन्ध लगाउनु उपयुक्त नहुने जनधारणा बढ्दै गएको छ। सरकारले राजस्व संकलनसँगै जनताको सहज जीवनयापनलाई पनि ध्यान दिन आवश्यक छ।मोटर्साइकल आजको भैपरीआउने समाधान हो । यातायातका साधनलाई केवल आम्दानीको स्रोतका रूपमा मात्र नभई जनताको आवश्यकता र जीवनसँग जोडिएको विषयका रूपमा हेर्नुपर्छ।
विशेषगरी काठमाडौं उपत्यकाजस्ता व्यस्त शहरमा पार्किङ ठूलो समस्या बनेको छ। सडक किनारमा अव्यवस्थित पार्किङ गर्दा ट्राफिक समस्या बढ्ने गरेको छ। यसको समाधानका लागि खाली सार्वजनिक स्थानको उचित व्यवस्थापन गरी मोटरसाइकल पार्किङको व्यवस्था गर्नुपर्छ। स्थानीय तह, निजी क्षेत्र र सरकारको सहकार्यमा साना–साना पार्किङ स्थल निर्माण गर्न सकिएमा सडक व्यवस्थापनमा ठूलो सहयोग पुग्नेछ।
घर निर्माण गर्दा पनि सडकको क्षेत्र अतिक्रमण गर्ने, बाटो साँघुरो बनाउने र पार्किङको व्यवस्था नगर्ने प्रवृत्तिलाई निरुत्साहित गर्नुपर्छ। नयाँ घर निर्माण गर्दा न्यूनतम पार्किङ क्षेत्र अनिवार्य गर्ने व्यवस्था प्रभावकारी रूपमा लागू गर्न सकेमा भविष्यमा यातायात व्यवस्थापन सहज बन्न सक्छ। शहरको विकास केवल अग्ला भवन निर्माण गर्नु मात्र होइन, व्यवस्थित र सुविधायुक्त जीवन वातावरण बनाउनु पनि हो।
रोजगारी, शिक्षा र अवसर खोज्दै आउने धेरै गरिब तथा सामान्य परिवारका मानिसहरूका लागि मोटरसाइकल र बाइक राइडर सेवा उपयोगी माध्यम बनेको छ। कम खर्चमा छिटो गन्तव्यमा पुग्न सकिने भएकाले यसले धेरै मानिसको दैनिक जीवन सहज बनाएको छ। यस्ता सेवामा संलग्न मानिसहरूको श्रम र योगदानलाई पनि सम्मान गर्न आवश्यक छ।
तर पछिल्ला दिनहरूमा सवारी साधन प्रयोग, सडक व्यवहार र सामाजिक सम्बन्धमा देखिएका केही अप्रिय घटनाले सबैलाई सोच्न बाध्य बनाएको छ। सानो विवाद, रिस, आवेग र असहिष्णुताका कारण हुने हिंसात्मक घटनाले समाजलाई पीडा दिन्छ। कुनै पनि मानिस अर्को मानिसको जीवन समाप्त गर्ने चाहना लिएर जन्मिएको हुँदैन। तर क्षणिक आवेग, गलत सोच र नैतिक शिक्षाको कमीले कहिलेकाहीँ ठूलो दुर्घटना निम्त्याउने गरेको छ।
आजको समाजमा राजनीतिक बहस धेरै हुने गरे पनि व्यवहारिक शिक्षा, नैतिक शिक्षा र नागरिक जिम्मेवारीका विषयमा पर्याप्त ध्यान पुगेको देखिँदैन। असल समाज निर्माणका लागि कानुन मात्र पर्याप्त हुँदैन; मानिसको सोच, संस्कार र व्यवहारमा पनि परिवर्तन आवश्यक हुन्छ। परिवार, विद्यालय र समाजले बाल्यकालदेखि नै धैर्यता, सम्मान, सहकार्य र मानवताको शिक्षा दिनुपर्छ।
समाजमा सबै मानिसलाई बाँच्न, काम गर्न र आफ्नो क्षमता अनुसार प्रगति गर्न अवसर चाहिन्छ। “बाँच्न देऊ, बाँच्न सिकाऊ र मेहनत गरेर खान पाऊ” भन्ने भावना सामाजिक न्यायको आधार हो। गरिब, मजदुर, चालक, व्यवसायी वा कुनै पनि पेशामा रहेका मानिस सबै सम्मानका योग्य छन्।
आगामी दिनमा नेपाली समाज अझ अनुशासित, जिम्मेवार र सहिष्णु बन्न आवश्यक छ। सडकमा हिँड्दा, सवारी चलाउँदा वा सार्वजनिक स्थान प्रयोग गर्दा हामी सबैले आफ्नो कर्तव्य सम्झनुपर्छ। अधिकारसँगै जिम्मेवारी पनि आउँछ भन्ने कुरा बुझ्नुपर्छ।
राजनीतिक मतभेदभन्दा माथि उठेर व्यवहारिक शिक्षा, नैतिक मूल्य र सामाजिक सद्भावका विषयमा गम्भीर छलफल गरेर राम्रो समाज निर्माण प्रत्येक नागरिकको साझा दायित्व हुनेगरी मोटरसाइकल जस्ता जनताको दैनिक जीवनसँग जोडिएका साधनलाई सहज बनाउने, व्यवस्थित पार्किङको व्यवस्था गर्ने र समाजमा नैतिक चेतना बढाउने काम सँगसँगै अघि बढाउन सकेमा मात्र समृद्ध र सभ्य नेपालको निर्माण सम्भव हुनेछ।