काठमाडौं : नेपाली हिन्दु धर्मावलम्बीको सबैभन्दा ठूलो चाड बडादसैँ आज (आइतबार)देखि सुरु भएको छ ।

आश्विन शुक्ल प्रतिपदाका दिन मनाइने घटस्थापनासँगै घरघरमा जमरा राख्ने, कलश स्थापना गर्ने र दुर्गा भवानीको पूजा आराधना गर्ने परम्परा सुरु भएको हो ।दसैँको पहिलो दिन आइतबार बिहानै घर तथा पूजा कोठा सफा गरी शुद्ध स्थानमा बालुवा वा माटो राखेर जौँ छरिन्छ । विधिपूर्वक स्थापना गरिएको कलशमा दुर्गा भवानीको आह्वान गरी नौ दिनसम्म पूजा आराधना गरिन्छ । यसरी रोपिएको जौँको पहेँलो जमरा विजयादशमीका दिन टीका र प्रसादसँगै मान्यजनबाट ग्रहण गर्ने धार्मिक परम्परा छ ।नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अनुसार यस वर्ष घटस्थापनाको उत्तम साइत बिहान ११ बजेर ४७ मिनेटमा रहेको छ । चित्रा नक्षत्र परेकाले अभिजित् मुहूर्तलाई आधार मानेर उक्त साइत निर्धारण गरिएको समितिले जनाएको छ ।

दसैँलाई धार्मिक आस्था, पारिवारिक भेटघाट र सामाजिक सद्भावको पर्वका रूपमा लिइन्छ । रोजगारी, अध्ययन तथा विभिन्न कामका लागि घरबाहिर रहेका नेपाली दसैँ मनाउन आफ्नो जन्मथलो फर्कने क्रम पनि सुरु भएको छ । सहरबाट गाउँ फर्किनेको चहलपहल बढेसँगै सार्वजनिक यातायात र बजारमा दसैँको रौनक देखिन थालेको छ ।नवरात्रका नौ दिन महाकाली, महालक्ष्मी र महासरस्वतीसहित नवदुर्गाका विभिन्न स्वरूपको पूजा गरिन्छ । पहिलो दिन शैलपुत्रीबाट सुरु हुने पूजा नवौँ दिन सिद्धिदात्रीसम्म पुग्छ । शक्तिकी प्रतीक दुर्गा भवानीको आराधनाले असत्यमाथि सत्य र आसुरी शक्तिमाथि दैवी शक्तिको विजय हुने धार्मिक विश्वास छ ।दसैँको सातौँ दिन फूलपाती भित्र्याउने, महाअष्टमी र महानवमीमा विशेष पूजा गर्ने तथा विजयादशमीमा टीका र जमरा लगाउने परम्परा छ । यस अवधिमा देशभरका शक्तिपीठमा दर्शनार्थीको भिड लाग्ने गर्छ । काठमाडौंको हनुमानढोका दरबारस्थित दसैँ घरमा पनि वैदिक विधिअनुसार जमरा राखेर दुर्गा भवानीको विशेष पूजा सुरु गरिन्छ ।

यस वर्ष विजयादशमी कात्तिक ४ गते बुधबार परेको छ । समितिका अनुसार त्यस दिन देवी विसर्जनको साइत बिहान ८ बजेर ४९ मिनेटमा र टीका तथा जमरा ग्रहणका लागि उत्तम साइत बिहान १० बजेर २६ मिनेटमा रहेको छ ।विजयादशमीदेखि कोजाग्रत पूर्णिमासम्म मान्यजनबाट टीका, जमरा र आशीर्वाद ग्रहण गर्ने चलन छ । पूर्णिमाका दिन महालक्ष्मीको पूजा आराधना गरी जाग्राम बस्ने धार्मिक परम्परासँगै बडादसैँको मुख्य उत्सव सम्पन्न हुन्छ ।दसैँले धार्मिक तथा सांस्कृतिक परम्परालाई निरन्तरता दिनुका साथै टाढिएका परिवारका सदस्यलाई एकै ठाउँमा भेला हुने अवसर प्रदान गर्छ । यही कारण दसैँलाई नेपाली समाजमा आस्था, आत्मीयता र पारिवारिक पुनर्मिलनको विशेष पर्वका रूपमा लिइन्छ ।